فساد، شفافیت، مکاتب اقتصادی

فساد، شفافیت، مکاتب اقتصادی و بازیگران دنیای واقعی

در حالی که اساتید اقتصاد در دانشگاه‌ها با همدیگر در حال جدال هستند و توانایی گفتگو ندارند، بازیگران در دنیای واقعی دارند کار خودشان را می‌کنند. این مطلب را که در مورد فساد، شفافیت، مکاتب اقتصادی و بازیگران دنیای واقعی از دست ندهید.

بازیگران در چنین دنیایی واقعی اقدام می کنند و  این یعنی دانش اقتصادی که در کشور وجود دارد مورد استفاده قرار نمی‌گیرد. در مورد علت عدم گفتگو بین طرفداران مکاتب مختلف در آینده بحث خواهم کرد، اما تا پیش از امکان گفتگو هم می‌توان مواردی را پیدا کرد که طرفداران همه مکاتب در مورد آن‌ها اتفاق نظر دارند. از جمله این موارد اهمیت شفافیت است.

مکاتب اقتصادی مختلف روش شناسی و رهیافت مخصوص به خودشان را دارند. یکی از موضوعات مرکزی در مکاتب مختلف بحث اندازه و کیفیت فعالیت‌های دولت است و اکثر اختلافات بین اقتصاددانان در همین حوزه است.

▫️به جز آنارشیست‌ها، همه مکاتب اقتصادی قائل به لزوم وجود نوعی دولت (حداقلی یا حداکثری) هستند.

فساد، شفافیت، مکاتب اقتصادی

▫️بنابراین مسئله‌ی نحوه کنترل رفتار دولت و بروکرات‌های دولتی در هیچ مکتبی بحث زائد و نامربوطی نیست.

▫️مساله مدیریت بروکرات‌های دولتی(حاکمیتی) وقتی حساس‌تر می‌شود که این گزاره را بپذیریم که فارغ از اندازه دولت، ممکن است یک بروکرات دولتی قدرتی بینهایت در تجاوز به حقوق مردم و فساد داشته باشد.

▫️به بیانی اقتصادی، اگر ساختار دولت(حاکمیت) نادرست باشد، یک بروکرات دولتی می‌تواند تخصیص و توزیع در یک اقتصاد را، فارغ از اندازه دولت، «به طور نامحدودی» به هم بریزد!

▫️بنابراین اهمیت کنترل رفتارهای بروکرات‌های دولتی برای همه مکاتب اقتصادی به اندازه کافی بالا هست.

🔺▫️بروکرات‌های دولتی این مهارت ویژه را دارند که آموزه‌های «هر» مکتب فکری را به ابتذال بکشند!

▫️زمانی که سنگ مکاتب طرفدار اندازه دولت کوچکتر را به سینه می‌زنند، یعنی می‌خواهند دارائی‌های بیت‌المال را به اسم خصوصی‌سازی غارت کنند و زمانی که سنگ لزوم مداخلات بیشتر در بازار را به سینه می‌زنند هم به شکل دیگری نقشه غارت بیت‌المال را دارند.

▫️پس در هر کوچک شدن و بزرگ شدن دولت بهانه‌ایست برای غارت بیت‌المال

▫️برای پیشگیری از مفاسد اقتصادی اگرچه طراحی مکانیزم‌های پیشگیرانه لازم و ضروری است، اما خود این بازطراحی سیستم و مکانیزم‌ها ممکن است دچار کندی یا ناکارآمدی بشود! اما وقتی که شفافیت حداکثر شود، حتی اگر طراحان مکانیزم دانش و قدرت کافی برای اجرای آن‌ها نداشته باشند، خودبخود نیروهای درونزایی فعال شده و مکانیزم‌های کنترلی خودبخود ایجاد خواهند شد.

✍🏼مصطفی نصراصفهانی

پاسخ دادن