مدل‌های ذهنی چیستند و تا چه حد درباره آن‌ها می‌دانیم؟

مدل‌های ذهنی ما از تجربیات ما از خانواده، مدرسه و دوستانمان نشات می‌گیرد و در طول زمان و در طی سراسر زندگیمان به مرور توسعه می‌یابند و پیشرفت می کنند.

مدل‌های ما ممکن است تحت تاثیر آنی قرار گیرند و ممکن است ما به هیچ وجه متوجه آنها نشویم. برای روشن شدن این بحث، آزمایشی را که دن آریلی در کتاب مشهور خود نوشته است، مرور می‌کنیم.

🔹 آزمایشی در دانشگاه ام آی تی انجام شد. به دانشجویان نمونه‌ای از دو نوع نوشیدنی به اسم‌های Budweiser و MIT Brew ارائه شد و به هر دانشجو یک لیوان کامل از هر کدام از دو نوع نوشیدنی را که ترجیح می‌داد، دریافت کند، داده شد.

🔹 در دسته‌ای از دانشجویان که نحوه تهیه نوشیدنی توضیح داده نشد و فقط اسم آنها ( نام نوشیدنی) مشخص بود ( دسته اول)، بیشتر افراد، MIT Brew را ترجیح دادند. اما به دسته دوم گفته شد که به MIT Brew مقداری سرکه بالزامیک اضافه شده است و در کمال تعجب، آنها به شدت ترجیح می‌دادند که Budweiser را انتخاب نمایند. دسته سومی هم وجود داشت که بعد از چشیدن نوشیدنی‌ها و قبل از اظهار نظر و انتخابِ نوشیدنیِ مدنظر، نحوه تهیه به دانشجویان گفته شد. در این دسته، تعدادی که MIT Brew را انتخاب کردند، مشابه دسته اول بود! نکته جالب در این دسته این بود که، به افرادی که قبل از چشیدنِ نوشیدنی‌ها، در مورد وجودِ سرکه بالزامیک در MIT Brew گفته بودند، Budweiser را ترجیح می‌دادند.

🔹افرادِ طراحِ آزمایش، شگفت زده شدند که چگونه «انتظارات» ما «درک» ما را تحت تاثیر قرار می‌دهد. معلوم است که دانستن اینکه سرکه در نوشیدنی وجود دارد، افراد را ترساند. برای شرکت کنندگان، «واقعیت» با وجود یا عدم وجود یک بخش خیلی کوچک از اطلاعات، تغییر یافت؛ در حالی‌که نوشیدنی همان بود و تغییر نکرده بود.

🔹 این آزمایش نشان می‌دهد که چطور افراد دیگر می‌توانند «مدل ذهنی» ما و «فهم» ما از جهان را تغییر دهند، بدون اینکه خودمان باخبر شویم.

 

🖊ترجمه: سئودا سادات ریزه کار

پاسخ دادن