دامنه نوسان در بازار سهام ایران، مادر همه اشتباهات

در بورس، یک قانون نادرست به نام حد نوسان داریم ! یعنی در هر روز، قیمت نسبت به روز قبل نمی‌تواند بیشتر از ۵٪ نوسان کند(بالا برود یا پایین بیاید).

به نظر قانون خوبی می آید، چون جلوی نوسانات ناشی از هیجانات را می گیرد. اتفاقا در سایر بورس‌های دنیا هم این قاعده وجود دارد، البته نه این شکلی که در ایران هست. داستان از این قرار است که طبیعتا قیمت سهام نوسان دارد و ممکن است بر اثر اتفاقاتی که در فضای کسب و کار رخ می دهد، سهام یک شرکت به سمت بالا یا پایین حرکت کند و یا ممکنه اتفاقات اساسی تر در اقتصاد رخ بدهد و همه سهام کل شرکت‌ها به سمت بالا یا پایین جهش کند، یعنی بیش از ۵٪ در یک روز بالا یا پایین برود.

از اتفاقات منفی می شود به جنگ، سقوط هواپیما، شیوع بیماری‌های خاص، بلایای طبیعی در منطقه ای خاص، خبر ورشکستگی بانک‌های بزرگ بین المللی و از اتفاقات مثبت می شود به اکتشافات جدید دانشمندان، برنده شدن یک حزب طرفدار بازار در مجلس یا ریاست جمهوری، کاهش نرخ بهره توسط بانک مرکزی،انتشار اخبار مثبت از رشد اقتصادی یا کاهش بیکاری اشاره کرد.

در دنیا، آن قاعده ۵٪ فقط وقتی فعال می شود که اتفاقات خاص رخ داده باشند، اما در ایران این قاعده هر روز اعمال می شود!
نه به این دلیل که در ایران هر روز وقایع خاص رخ میدهد….
در این شرایط طبیعتا هر کسی که بتواند در هفت روز اول، اول صف باشد و سهم گیرش بیاید، برنده است و بین ۵٪ تا ۳۵٪ گیرش می آید.
البته برای انتقال موضوع، مثال عمدا به صورت ساده شده مطرح شد.
حالا بورس ما شده، بورس مسابقه برای سر صف نشستن…
برای حل مشکل، قانون حجم مبنا را گذاشتند، مشکلات جدیدی پیش آمد، برای حل آن مشکلات، قانون رفع گره معاملاتی را گذاشتند،..
بورس تازه تاسیس 《فرابورس》، حجم مبنا نداشت، که از هفته دیگر برای آن هم حجم مبنا را قرار است اعمال کنند. (فرابورس سال ۸۹ تاسیس شد در حالی که بورس تهران در سال ۱۳۴۵ تاسیس شده بود)
در عرضه های اولیه، آمدند و برای توزیع عادلانه رانت قیمت ارزان، بحث سهمیه بندی را مطرح کردند و به هر نفر ۱۰۰ عدد به طور مساوی سهم می دهند ….
بیست سال است که با قوانین اشتباه بعدی می خواهیم آثار و تبعات آن تصمیم اشتباه -دامنه نوسان- را پاک کنیم.
عرضه اولیه، یعنی هیچ سابقه قیمتی وجود ندارهد، پس بگذاریم عرضه و تقاضا قیمت را تعیین کند.
سقف و کف گذاشتن در قیمت روز اول در روش ثبت سفارش، از آن حرف‌های عجیبی است که هیچ کارشناس حرفه ای در هیچ کجای دنیا تایید نمی کند.
حالا، سقف قیمت، باعث افزایش جذابیت شده، صف خرید طولانی تر شده، برای حل آن سهمیه بندی راه انداختند…
هر کد حقیقی ۱۰۰ تا، هر صندوق سهام ۱۰۰ تا به ازای هر سرمایه گذار حقیقی، درآمدثابت ۵۰ تا بازای هر .. و هر صندوق . . . ..
و این داستان ادامه دارد…..

علیرضا توکلی

پاسخ دادن